Er is een verband tussen vuile lucht en ADHD: effect van fijnstof op hersenen van ongeboren kinderen

Ongeboren kinderen die via de moeder in contact kwamen met luchtvervuiling, hebben een grotere kans op psychische stoornissen als ADHD of verslavingsgevoeligheid. Fijnstof kan schadelijk zijn voor de hersenen, ook onder de “veilige” norm. 

Een internationaal onderzoeksteam dat onderzoek doet naar de groei, ontwikkeling en gezondheid van opgroeiende kinderen in Rotterdam, publiceerde in Biological Psychiatry dat luchtverontreiniging begint in de baarmoeder en daar gevolgen kan hebben voor de ontwikkeling van de hersenen van de baby. Een MRI scan werd genomen bij 783 kinderen tussen de 6 en 10 jaar. Deze toonden verschillen in dikte van de hersenschors aan, wat in verband gebracht wordt met het gemeten fijnstofniveau. 

Naast de verschillen in hersenschors vonden de onderzoekers ook dat de blootstelling aan fijnstof tijdens de zwangerschap in verband gebracht kan worden met impulscontrole bij kinderen. Zo zouden psychische problemen, verslavingsgedrag en ADHD gelinkt kunnen worden aan verschillen in de hersenen. 

In het onderzoek werden de zwangere vrouwen blootgesteld aan de door de Wereldgezondheidsorganisatie bepaalde normen: 10 microgram per kubieke meter. Deze norm zou volgens neurobioloog en hersenonderzoeker Dick Swaab naar beneden moeten. Hij benadrukt ook dat het ultrafijnstof, wat vliegtuigen produceren, ook een rol zal spelen in psychologische problemen. 

Stofdeeltjes in de lucht onder de EU-norm hebben dus een meetbaar effect op de hersenontwikkeling van de foetus. Maar de vraag blijft nog of het gaat om een oorzakelijk verband of louter een correlatie. Een oorzakelijk verband bestaat enkel indien kan worden bewezen dat een gebeurtenis het directe gevolg is van een andere gebeurtenis. Om dit aan te tonen, zou een langdurig wetenschappelijk experiment, waarbij proefpersonen willekeurig worden ingedeeld in groepen die worden blootgesteld aan weinig of veel luchtverontreiniging, moeten plaatsvinden. Zulk onderzoek kan ethisch niet worden gemotiveerd. Toch kunnen onderzoekers op basis van dit onderzoek toch sterke aanwijzingen vinden van een oorzakelijk verband.