Hoe geraakt het lichaam verzuurd?

  • FAQ type
    Fysiologie
  • FAQ type
    Fysiologie

    Het lichaam beschikt over vele manieren om de zuurtegraad (concentratie aan H+; pH) tussen de 7,35 en 7,45 te houden [1]. Deze bestaan uit :

    • Uitscheiding van zuren via de nieren en in mindere mate de huid
    • Uitademing van CO2 via de longen zorgt voor een zeer snelle stijging van de pH (en dus daling van de H+ concentratie)
    • Buffersystemen zijn in staat om H+ -ionen te binden en dus zuren te neutraliseren. Ook kunnen ze sterke zuren omkeren naar zwakkere zuren. 
      • Natriumbicarbonaat, vnl. in extracellulair vocht: HCO3- bindt H+ om H2CO3 te vormen
      • Proteïnen, vnl. in lichaamscellen en bloed: de vrije NH2 groep in het aminozuur bindt H+ om NH3+ te vormen en Hemoglobine bindt H+ in rode bloedcellen
      • Fosfaat, vnl. in intracellulair vocht en urine: HPO42- bindt H+ om H2PO4- te vormen
      • Mineralen zoals magnesium en calcium kunnen zuren binden. Zo ontstaan zure zouten die op zich niet schadelijk zijn, maar zich wel kunnen vastzetten op verschillende plaatsen in het lichaam. Dit kan de aanleiding vormen tot jicht.

    Als er geen mogelijkheid is tot verwerken van de overtollige zuren, dan zal ons lichaam uiteindelijk de zuren opstapelen en dus verzuren. Dat kan door een te grote inname van zuren, of door een mindere werking van de verschillende systemen die de zuurtgraad op peil houden.

    Er zijn meerdere mogelijkheden waardoor ons lichaam verzuurt.

    1. Respiratoire acidose:  door een opstapeling van CO2  (bv. bij hyperventilatie, astma, COPD,…)
    2. Metabole acidose: er zijn verschillende oorzaken mogelijk  [4,5]:
    • Te veel inname van zuurvormende voeding (vlees, kaas, koffie, alcohol)
    • Te veel inname van geraffineerde suikers (witte suikers aanwezig in bijna alle patisserie, pasta’s enzovoort)
    • Te weinig inname van basenvormende voeding (fruit, groenten)
    • Stress: daardoor breekt het lichaam veel cellen af en komt er urinezuur vrij. Dat verklaart meteen waarom personen die veel stress hebben regelmatig last hebben van een stijve nek of schouders.
    • Verminderde werking van de nier
    • Lactaat acidose: er stapelt zich te veel lactaat of melkzuur op in het lichaam door overmatige sport, overmatig alcoholgebruik, leverzwakte, kanker, overmatig gebruik van bepaalde medicatie
    • Hyperchloremische acidose: door een overmatig verlies van HCO3-  bijvoorbeeld bij diarree
    • Acidose  gerelateerd aan diabetes (keto-acidosis): bij opstapeling van ketonen in het lichaam. Komt vooral voor bij ongecontroleerde diabetes type 1
    • Ernstige dehydratatie (ernstig tekort aan water/vocht)
    • Te weinig beweging
    • Roken
    • Luchtvervuiling

    Referenties

    1. L.N. Bouman,J.A. Bernards,H. W. G. M. Boddeke. Medische fysiologie. Bohn Stafleu van Loghum
    2. Adroqué HJ. Metabolic acidosis: pathofysiology, diagnosis and management. J Nephrol 2006; 19 (Suppl. 9): S62-9.
    3. Lim S. Metabolic acidosis. Acta Med Indones. 2007 Jul-Sep;39(3):145-50
    4. Schafer AI. Goldman's Cecil Medicine. 24th ed. Philadelphia, PA: Saunders Elsevier; 2011
    5. Adeva MM, Souto G. Diet-induced metabolic acidosis. Clin Nutr. 2011 Aug;30(4):416-21