Welke invloed hebben bacteriën op mij?

  • FAQ type
    Causofactoren
  • FAQ type
    Causofactoren

    De gezondheidseffecten van bacteriën zijn afhankelijk van de soort, hun aantal en de afweer van de patiënt.

    Lichaamseigen bacteriën (commensalen)

    Er zijn 2 zijden aan de invloed van lichaamseigen bacteriën.

    • Enerzijds maken deze bepaalde stammen deel uit van een normale fauna en flora en zijn ze onmisbaar in een gezond milieu en mens. Deze stammen leven in synergie het lichaam en zijn dus niet ziekteverwekkend in een gezonde persoon. Ze worden ook wel commensale bacteriën genoemd.
    • Anderzijds kunnen deze commensalen ons ziek maken als ons immuunsysteem te laag is door bijvoorbeeld stress, medicatie, zwangerschap, ouderdom, wonden of onderliggende ziekten.

    In de mens zijn commensale bacteriën aanwezig op de huid, slijmvliezen van ademhalingstelsel en spijsverteringsstelsel. Deze bacteriën maken dus deel uit van een gezonde menselijke flora. Ze vervullen er belangrijke functies zoals:

    • bestrijden van ziekteverwekkende bacteriën, parasieten en schimmels, zowel in de darmen, huid als ademhalingsstelsel [4,5,23]
    • ontstekingsremmende eigenschappen, bv bij de ziekte van Chron, prikkelbare darmsyndroom [6,7,8]
    • verbeteren van de spijsvertering [6]
    • handhaven van een optimale vaginale zuurtegraad en vaginale gezondheid [9,10]
    • verhelpen van urogenitale infecties [9,10]
    • bevorderen van mogelijkheid om zwanger te geraken [11]
    • anti-diabetische en anti-obese activiteit [12,13]
    • anti-kanker [14,15]
    • vorming van nieuwe bloedvaten [16]. Dat is van uitermate belang bij het herstellen van weefselschade zoals wonden, de ontwikkeling van de hersenen [16], verschillende neurologische problemen zoals autisme [17], psychologische stress [18], angst [19] en depressiviteit [20].
    • aanmaak van vitamine B12 (cobalamine), een belangerijk vitamine voor het zenuwstelsel, de stofwisseling in de cellen en de aanmaak van rode bloedcellen [21]
    • intacte huid [22]

    Ziekteverwekkende bacteriën

    Ook zijn er bepaalde stammen die niet thuis horen in ons normaal ecosysteem. Deze kunnen ons ziek maken, ook al is het immuunsysteem goed op peil [2].

    De plaats waar de bacterie zich uiteindelijk nestelt en vermenigvuldigd in het lichaam, kan onderhevig worden aan een bacteriële infectie. Het immuunsysteem zal hierop reageren, maar is soms ontoereikend om een infectie tegen te houden. Bacteriën kunnen dus elk lichaamsdeel infecteren. De bacterie zorgt voor ontsteking, verstoring van bepaalde lichaamscellen en produceert ook gifachtige stoffen, toxines. Deze toxines zorgen op hun beurt voor heel wat gezondheidsproblemen. Voorbeelden van vaak voorkomende bacteriële infecties zijn:

    • Streptokokken: longontsteking, keelontsteking, huidziekten
    • Stafylokokken: krentenbaard, exzeem, ontsteking van het hartzakje (endocarditis)
    • Mycoplasma pneumoniae: verkoudheid
    • Salmonella: ernstige diarree
    • Campylobacter: maag-darmklachten, griep, diarree
    • Helicobacter pylori: maagontsteking
    • Escheria coli: buikvliesontsteking, blaasontsteking
    • Treponema pallidum: chlamydia
    • …

    Bacteriën zijn ook van essentieel belang in ons ecosysteem. Ze staan in voor [2,3]:

    • unieke en onmisbare transformaties in de atmosfeer (bacteriën produceren stikstof, wat nodig is voor overleving van planten)
    • produceren van belangrijke componenten van de atmosfeer van de aarde (koolstof, stikstof en fosfor)
    • afbraak van dode plantendelen
    • afbraak van dode schimmelcellen

    Behandeling van bacteriële infecties

    Antibiotica

    Wanneer een patiënt een bacteriële infectie zelf niet kan overwinnen, wordt een kuur met antibiotica opgestart. Antibioticum betekent 'tegen het leven'. Deze chemische stoffen zorgen ervoor dat bacteriën zich niet verder ontwikkelen. Er zijn echter nadelen verbonden aan het gebruik van antibiotica:

    • Steeds meer bacteriën ontwikkelen resistentie tegen antibiotica. Dit wil zeggen dat de antibiotica niet meer werkzaam is bij deze soorten [24]
    • Antibiotica doodt niet enkel de ziekteverwekkende bacteriën, maar ook de goede bacteriën die deel uitmaken van een gezonde darmflora. De darmflora speelt een gunstige rol in veel fysiologische processen. Het extraheert energie en voedingstoffen uit voedsel, beschermt tegen ziekteverwekkers en ondersteunt de ontwikkeling en het onderhoud van het immuunsysteem. Verlies van darmflora verhoogt het aantal gisten, zoals Candida albicans, en bacteriën, zoals Proteus, Staphylococcus en Clostridium difficile (C. difficile), die normaal gezien slechts in lage aantallen voorkomen. Deze veranderingen in darmflora worden niet volledig teruggedraaid, zelfs niet na enkele maanden van stopzetting [25,26].
    • Antibiotica vergroot de kans op het verkrijgen van een nieuwe virale of bacteriële infecties [25,26].
    • Antibiotica stimuleert de groei van ziekteverwekkende bacteriën in de darm. Dit zorgt voor een verhoogde kans op chronische darmgerelateerde ontstekingsziekten [25,26].
    • De verstoringen van het microbioom door antibiotica bij baby`s en peuters heeft tot ver in de volwassenheid blijvende effecten. Het kan zelfs de gezondheid van de volwassen persoon beïnvloeden [26].

    Probiotica

    Recent onderzoek heeft aangetoond dat het nemen van probiotica helpt bij het bestrijden van bacteriële infecties. De filosofie hierachter is omgekeerd aan die van antibiotica: in plaats van alle bacteriën te doden, wordt de positieve darmflroa toegediend. Deze “goede” bacteriën bestrijden dan de “slechte” [25,27,28].

    Bronnen

    [1] Medical Microbiology. 4th edition. Baron S, editor. Galveston (TX): University of Texas Medical Branch at Galveston; 1996.

    [2] William B. Whitman, David C. Coleman, William J. Wiebe (1998) Prokaryotes: The unseen majority Proceedings of the National Academy of Sciences 95 (12) 6578-6583; DOI:10.1073/pnas.95.12.6578

    [3] Salvador Lladó, Rubén López-Mondéjar, Petr Baldrian (2017) Forest Soil Bacteria: Diversity, Involvement in Ecosystem Processes, and Response to Global Change. Microbiology and Molecular Biology Reviews, 81 (2) e00063-16; DOI: 10.1128/MMBR.00063-16

    [4] Kareem KY, Ling FH, Chwen LT, Foong OM, Asmara SA. (2014) Inhibitory activity of postbiotic produced by strains of Lactobacillus plantarum using reconstituted media supplemented with inulin. Gut Pathog;6:1e7.

    [5] Simova ED, Beshkova DB, Dimitrov P. Characterization and antimicrobial spectrum of bacteriocins produced by lactic acid bacteria isolated from traditional Bulgari

    [6] Cammarota G, Ianiro G, Cianci R, Bibbo S, Gasbarrini A, Curro D. (2015) The involvement of gut microbiota in inflammatory bowel disease pathogenesis: potential for therapy. Pharmacol Ther 149:191e212.

    [7] Cammarota G, Pecere S, Ianiro G, Masucci L, Curro D. Principles of DNA-based gut microbiota assessment and therapeutic efficacy of fecal microbiota transplantation in gastrointestinal diseases (2016) Dig Dis 34:279e85.

    [8] Curro D, Ianiro G, Pecere S, Bibbo S, Cammarota G. (2016) Probiotics, fiber and herbal medicinal products for functional and inflammatory bowel disorders. Br J Pharmacol 173:61e8.

    [9] Waigankar SS, Patel V. Role of probiotics in urogenital healthcare. (2011) J Midlife Health;2:5e10.

    [10] Kovachev S. (2011) Vaginal ecosystem. Akush Ginekol (Sofiia).;50(3) 41-49. PMID: 21916315.

    [11] García-Velasco, Juan Antonio et al. (2017) What fertility specialists should know about the vaginal microbiome: a review Reproductive BioMedicine Volume 35, Issue 1, 103 - 112

    [12] Larsen N, Vogensen FK, van-den-Berg FW, Nielsen DS, Andreasen AS, Pedersen BK, et al. (2010) Gut microbiota in human adults with type 2 diabetes differs from non-diabetic adults. PLoS One;5:1e10.

    [13] Karimi G, Sabran MR, Jamaluddin R, Parvaneh K, Mohtarrudin N, Ahmad Z, et al. (2015) The anti-obesity effects of Lactobacillus casei strain Shirota versus Orlistat on high fat diet-induced obese rats. Food Nutr Res;59:1e8.

    [14] Vafaeie F. (2016) Critical review on probiotics and its effect on cancer, vol. 2. Cancer Press; p. 30e4.

    [15] So SS, Wan ML, El-Nezami H. (2017) Probiotics-mediated suppression of cancer. Curr Opinion Oncol ;29:62e72.

    [16] Tillisch K. 2014; The effects of gut microbiota on CNS function in humans. Gut Microbes 5:404e10.

    [17] Daliri EBM, Oh DH, Lee BH. (2016) Psychobiotics; a promise for neurodevelopmental therapy. J Probiotics Health;4:1e4.

    [18] Messaoudi M, Lalonde R, Violle N, Javelot H, Desor D, Nejdi A, et al. (2011) Assessment of psychotropic-like properties of a probiotic formulation (Lactobacillus helveticus R0052 and Bifidobacterium longum R0175) in rats and human subjects. Br J Nutr 105:755e64.

    [19] Rao AV, Bested AC, Beaulne TM, Katzman MA, Iorio C, Berardi JM, et al. (2009) A randomized, double-blind, placebocontrolled pilot study of a probiotic in emotional symptoms of chronic fatigue syndrome. Gut Pathog;1:1e6.

    [20] Nogueiras R, Romero-Pico A, Vazquez MJ, Novelle MG, Lopez M. (2012) The opioid system and food intake: homeostatic and hedonic mechanisms. Obes Facts;5:196e207.

    [21] Fang, H., Kang, J., & Zhang, D. (2017). Microbial production of vitamin B12: a review and future perspectives. Microbial cell factories, 16(1), 15. doi:10.1186/s12934-017-0631-y

    [22] Christensen GJ, Brüggemann H. (2014) Bacterial skin commensals and their role as host guardians. Benef Microbes. 5(2):201-15. doi: 10.3920/BM2012.0062.

    [23] Khan R, Petersen FC, Shekhar S. (2019) Commensal Bacteria: An Emerging Player in Defense Against Respiratory Pathogens. Front Immunol. 31;10:1203. doi: 10.3389/fimmu.2019.01203.

    [24] Ventola C. L. (2015). The antibiotic resistance crisis: part 1: causes and threats. P & T : a peer-reviewed journal for formulary management, 40(4), 277–283.

    [25] Yoon, M. Y., & Yoon, S. S. (2018). Disruption of the Gut Ecosystem by Antibiotics. Yonsei medical journal, 59(1), 4–12. doi:10.3349/ymj.2018.59.1.4

    [26] Bhalodi, A. A., van Engelen, T., Virk, H. S., & Wiersinga, W. J. (2019). Impact of antimicrobial therapy on the gut microbiome. The Journal of antimicrobial chemotherapy, 74(Supplement_1), i6–i15. doi:10.1093/jac/dky530

    [27] Karimi, S., Azizi, F., Nayeb-Aghaee, M., & Mahmoodnia, L. (2018). The antimicrobial activity of probiotic bacteria Escherichia coli isolated from different natural sources against hemorrhagic E. coli O157:H7. Electronic physician, 10(3), 6548–6553. doi:10.19082/6548

    [28] Sabina Fijan (2015) Antimicrobial Effect of Probiotics against Common Pathogens. Probiotics and Prebiotics in Human Nutrition and Health. DOI: 10.5772/63141