Virussen, wat moet ik me daarbij voorstellen?

Een virus is een infectieus agens dat bestaat uit erfelijk materiaal (DNA of RNA), gewikkeld in een eiwitlaag die men een capside noemt. Een virus heeft een gastheer nodig om te overleven. Deze gastheer zal steeds schade ondervinden wanneer hij een virus draagt.

Virussen bevatten geen celstructuur, ze zijn dus niet levend. Ze zijn wel infectieus. Ze kunnen immers enkel voortbestaan in een ander levend organisme (een gastheer), welke ze steeds schade berokkenen. Virussen zijn gastheerspecifiek: een bepaald virustype kan uitsluitend één of enkele soorten als gastheer gebruiken. Het erfelijk materiaal dat ze dragen, wordt ingewikkeld in een eiwitmantel, de capside. Bij menselijke of dierlijke virussen kan deze capside nog verder omhuld worden door een enveloppe. De vormen die virussen aannemen zijn zeer verschillend.

Soorten virussen

Er bestaat een hele waslijst aan verschillende virussen, die kunnen opgedeeld volgens:

• Staafvormige virussen
• Ronde virussen, zoals het griepvirus (influenza)
• Kopstaartvirussen of bacteriofagen: virussen die bacteriën infecteren
• Prionen: een niet-viraal deeltje dat enkel eiwitten bevat, geen DNA of RNA. Ze veroorzaken bv. de gekkekoeienziekte en de ziekte van Creutfeldt-Jakob bij mensen.
• Viroïden zijn eenvoudiger en kleiner dan virussen. Ze zijn samengesteld uit een enkelvoudig klein stukje erfelijk materiaal, in het bijzonder RNA zonder een beschermend kapsel. Het is dus een molecuul dat uit een relatief kort enkelstrengs-RNA of enkelstrengs-DNA bestaat.

Het verschil tussen een virus en een bacterie

Bacteriën zijn in staat hun eigen eiwitten (door het bezit van ribosomen), hun RNA en DNA zelf te synthetiseren. Hiertoe zijn virussen niet in staat. Virussen zouden ook primitiever zijn dan bacteriën.

Bronnen

[1] Baron S, Fons M, Albrecht T. Viral Pathogenesis. In: Baron S, editor. Medical Microbiology. 4th edition. Galveston (TX): University of Texas Medical Branch at Galveston; 1996. Chapter 45.