Toxische chemicaliën, wat moet ik me daarbij voorstellen?

  • FAQ type
    Causofactoren
  • FAQ type
    Causofactoren

    Chemicaliën zijn synthetische stoffen, die door de mens gemaakt worden. Deze chemische stoffen worden gebruikt in tal van toepassingen, zoals de farmacie, productie van materiaal, cosmetica, hygiënische producten, voeding, enzovoort. Naar schatting kom je dagelijks met meer dan 150 chemicaliën in aanraking, enkel en alleen al door het aanbrengen van cosmetica en het gebruik van hygiënische producten [1].

    Een chemische stof komt normaal niet voor in de natuur, maar wordt aan de hand van scheikundige processen geproduceerd. Over de voorbije decennia heeft er een explosie plaatsgevonden aan de ontwikkeling en het gebruik van chemicaliën. Op deze moment staat de teller op meer dan 80 000 verschillende chemicaliën en de cijfers stijgen nog elke dag [2,3]! Hoewel ze veel mogelijkheden hebben geschept in de industrie, farmacie en productie, is van een heel groot deel nog niet bekend welke gevolgen ze hebben op onze gezondheid. Van een groot aantal is echter al geweten dat ze nefaste gevolgen hebben [2].

    Enkele voorbeelden van toxische chemicaliën zijn:

    • formaldehyde
    • glycine
    • xyleen
    • benzoyl peroxide
    • tolueen
    • sulfaten
    • isocyaniden
    • terpentijn
    • benzeen
    • arsenicum
    • pesticiden
    • bewaarmiddelen zoals parabenen
    • plastiekmakers zoals ftalaten en fenolen
    • ammoniak
    • …

    Fysiologische classificatie van chemicaliën

    Chemische stoffen kunnen op verschillende manieren worden ingedeeld. Naar gelang hun biologische actie op de mens kan de volgende classificatie gemaakt worden:

    • Irriterende stoffen: verwijst naar verergering van het weefsel waarmee het materiaal in contact komt, bv. ammoniak, stikstofdioxide.
    • Verstikkingveroorzakers: oefenen hun effecten uit door een uitputting van zuurstof naar de weefsels, bv. eenvoudige verstikkende stoffen - koolstofdioxide, stikstof, methaan, waterstof chemische verstikkende stoffen - koolmonoxide, waterstofcyanide, waterstofsulfide.
    • Narcotica of anesthetica: de belangrijkste toxische werking is het depressieve effect op het centrale zenuwstelsel, bv. chloroform, xyleen.
    • Systemisch vergif: veroorzaakt interne schade, bv. hepatotoxische stoffen die leverbeschadiging veroorzaken of nefrotoxische agentia die nierbeschadiging veroorzaken
    • Carcinogenen: veroorzaken kanker bij de mens, bv. benzeen, arseen, anorganische zouten van chroom, nikkel, beryllium.
    • Mutagenen: stoffen die de cellen van de blootgestelde mensen zodanig beïnvloeden dat het in een latere generatie kanker of een ongewenste mutatie kan veroorzaken bij de blootgestelde persoon, bv. straling
    • Teratogenen: stoffen die een zwangere vrouw in haar lichaam neemt die defecten in de foetus produceert, bv. thalidomide, mogelijk steroïden
    • Sensibilisatoren: middelen die allergische of allergieachtige reacties kunnen veroorzaken.

    Bronnen

    [1] Roundtable on Environmental Health Sciences, Research, and Medicine; Board on Population Health and Public Health Practice; Institute of Medicine. Identifying and Reducing Environmental Health Risks of Chemicals in Our Society: Workshop Summary. Washington (DC): National Academies Press (US); 2014 Oct 2. 2, The Challenge: Chemicals in Today's Society. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK268889/

    [2] Europees Agentschap voor Chemische Stoffen (Echa)

    [3] Society of Chemical Manufacturers and Affiliates (SOCMA). Myth versus fact about chemicals in commerce. 2014. [March 30, 2014]